sluit
Wat te doen met box 3?
Leestijd:

Hoge Raad – uitspraak 24 december 2021

De Hoge Raad heeft op 24 december 2021 bepaald dat vermogens in box 3 voortaan op basis van werkelijk rendement worden belast, in plaats van een fictief rendement. Dit besluit heeft geleid tot een nieuwe berekening voor de vermogensbelasting over de jaren 2017-2020 en de invoering van een overbruggingswet vanaf 2023.

Nieuwe berekening box 3

De nieuwe berekening baseert zich op forfaitaire rendementen voor drie vermogensgroepen:

  • Banktegoeden: Gemiddelde rente op deposito’s.
  • Overige bezittingen (beleggingen en onroerend goed, etc.): Wettelijk forfait uit rendementsklasse II.
  • Schulden: Gemiddelde hypotheekrente.

Hier zijn de rendementen voor banktegoeden, schulden, en overige bezittingen in detail per jaar weergegeven:

Jaar Banktegoeden (%) Schulden (%) Overige Bezittingen (%)
2017 0,25 3,43 5,39
2018 0,12 3,20 5,38
2019 0,08 3,00 5,59
2020 0,04 2,74 5,28
2021 0,01 2,46 5,69
2022 0,00 2,28 5,53
2023 0,92 2,46 6,17
2024 1,03 2,47 6,04

Wat betekent dit voor uw aangifte?

Rechtsherstel voor 2017-2022

Voor de belastingjaren 2017-2022 wordt rechtsherstel geboden als het werkelijk rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Dit kan leiden tot een teruggave van inkomstenbelasting. Is de nieuwe box 3-heffing gelijk of hoger, dan volgt geen teruggave en hoeft u niet bij te betalen.

Berekening volgens de Arresten van 6 juni 2024

De Hoge Raad oordeelde dat alleen belasting in box 3 mag worden geheven over het werkelijke rendement. Dit geldt ook voor de box 3-heffing vanaf 2023. De regels voor het berekenen van het werkelijke rendement zijn onder andere:

  • Het gehele vermogen in box 3 moet worden meegenomen.
  • Het heffingsvrije vermogen mag niet in aftrek worden gebracht.
  • Het rendement moet over het hele jaar worden berekend.
  • Het nominaal rendement, zonder inflatiecorrectie, is leidend.
  • Zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardeveranderingen worden meegenomen.
  • Kosten mogen niet in mindering worden gebracht, behalve rente van schulden in box 3.
  • Geen verliesverrekening over jaargrenzen heen.

Bij de Hoge Raad lag ook nog de vraag voor of een belastingplichtige recht heeft op rentevergoeding als hij rechtsherstel, en dus een teruggaaf, voor box 3 krijgt. De Hoge Raad oordeelt dat dit in principe niet het geval is.

Dit kan alleen anders zijn als, bij berekening van de wettelijke rente over de belastingvermindering, deze wettelijke rente hoger is dan de belastingvermindering in box 3 zelf.

Afhandeling van aangifte en aanslagen 2021-2023

De Belastingdienst legt voorlopig geen definitieve aanslagen inkomstenbelasting op voor de jaren 2021, 2022 en 2023, als er box 3-inkomen is. Wel legt de Belastingdienst voorlopige aanslagen op om belastingrente te vermijden. Beoordeel de definitieve aanslagen tijdig en overweeg bezwaar als het werkelijk rendement lager is dan het forfaitaire rendement.

Let op! Is uw werkelijke rendement hoger dan het forfaitaire rendement, dan verandert er niets voor u. De uitspraak van de Hoge Raad kan dus niet tot een hogere aanslag leiden.

Let op! De Belastingdienst legt nog wel voorlopige aanslagen op. Dit voorkomt dat mensen die recht hebben op teruggaaf lang(er) moeten wachten. Daarnaast voorkomt het dat mensen die belasting moeten betalen – bijvoorbeeld over ander inkomen dan box 3 – onnodig belastingrente in rekening gebracht krijgen. Tegen deze aanslagen staat geen bezwaar open. U kunt een voorlopige aanslag wél laten herzien.

Let op! Aan het indienen van bezwaar en verzoeken tot ambtshalve vermindering zijn termijnen verbonden. Dit staat vermeld op de aanslag en/of beschikking (binnen 6 weken na de dagtekening).

Geen bezwaar gemaakt over de jaren 2017-2020?

Heeft u geen tijdig bezwaar aangetekend tegen aanslagen over 2017-2020? Dan kunt u niet alsnog bezwaar maken. Verzoeken om ambtshalve vermindering worden afgewezen. Niet-bezwaarmakers worden automatisch meegenomen in de massaalbezwaarplusprocedures. Vier procedures zijn momenteel in behandeling om te bepalen of niet-bezwaarmakers alsnog recht hebben op rechtsherstel.

Onderzoek naar volledige compensatie

Het kabinet onderzoekt volledige compensatie voor alle betrokkenen. Hoewel het onwaarschijnlijk is dat niet-bezwaarmakers in het gelijk worden gesteld, wil het kabinet hen de mogelijkheid bieden om deze rechtsvraag voor te leggen.

Conclusie

De Hoge Raad heeft bepaald dat belasting in box 3 nu gebaseerd moet zijn op het werkelijke rendement. Dit heeft belangrijke implicaties voor zowel bezwaarmakers als niet-bezwaarmakers. Zorg ervoor dat u op de hoogte blijft van de laatste ontwikkelingen en beoordeel de aanslagen zorgvuldig.

Voor persoonlijke advisering en meer informatie, neem contact op met uw relatiebeheerder!

Contactpersoon:
Henk-Jan Garnaat RB MB
Gerelateerde artikelen
Bel ons: +31 70 356 0796